Informacje dla dawców

Dokumenty tożsamości uprawniające do oddania krwi i jej składników:

Podstawa prawna:
OBWIESZCZENIE MINISTRA ZDROWIA z dnia 30 marca 2021 r. zmieniające obwieszczenie w sprawie wymagań dobrej praktyki pobierania krwi i jej składników, badania, preparatyki, przechowywania, wydawania i transportu dla jednostek organizacyjnych publicznej służby krwi

„3. Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi potwierdza musi przedstawić dokument stwierdzający tożsamość (e tym za pomocą publicznej aplikacji mobilnej) zawierającej zdjęcie oraz numer PESEL

  • osoba pełnoletnia, nie przekraczająca 65-ego roku życia (dawca wielokrotny) lub 60-ego roku życia (dawca pierwszorazowy)
  • z minimalną masą ciała 50kg
  • osoba, która czuje się zdrowa
  • Kandydat na dawcę krwi lub dawca krwi potwierdza swoją tożsamość poprzez okazanie dowodu osobistego, paszportu, karty pobytu, karty stałego pobytu, książeczki żeglarskiej, żołnierskiej karty tożsamości albo przy użyciu publicznej aplikacji mobilnej (okazanie na ekranie urządzenia mobilnego rejestratorowi medycznemu)
  • Osoba będąca cudzoziemcem, nie posiadająca prawa pobytu na terytorium RP, potwierdza swoją tożsamość przez okazanie dokumentu zawierającego: zdjęcie, imiona, nazwisko, datę urodzenia, serię oraz rodzaj dokumentu stwierdzającego tożsamość.

  • poważne choroby układu krążenia, oddechowego, nerwowego, pokarmowego, moczowo-płciowego i nerek
  • choroby zakaźne (np. HIV, żółtaczka, kiła)
  • choroby krwi
  • choroby skóry
  • choroby tropikalne
  • nowotwory złośliwe
  • zażywanie środków psychoaktywnych
  • zachowania seksualne o podwyższonym ryzyku zarażenia chorobami zakaźnymi
  • przypadku wykrycia przeciwciał nieregularnych, dyskwalifikacja jest na stałe przy przeciwciałach odpornościowych bez względu na miano
  • duży zabieg operacyjny, badania diagnostyczne, tatuaż, przekłucie uszu i innej części ciała – dyskwalifikacja na okres 4 miesięcy od momentu ich wykonania
  • przebyte infekcje, gorączka, przyjmowanie antybiotyków – 14 dni od zakończenia objawów lub leczenia
  • szczepienia – czas uzależniony od rodzaju szczepionki:
    • 6 godzin bakteryjna (nieswoista)
    • 48 godzin od szczepienia szczepionkami z inaktywowanymi bakteriami, riketsjami, wirusami przeciw błonicy, grypie, japońskie zapalenie mózgu, kleszczowe zapalenie mózgu, krztusiec, meningokoki, pneumokoki, polio IPV, półpasiec, SARS Cov2 mRNA, tężec, wścieklizna(profilaktyka), HPV, Hib, zakażenie pałeczką ropy błękitnej, RSV, anatoksyna gronkowca, błonicza i tężcowa
    • 7 dni SARS Cov2 (od ustąpienia objawów reakcji, w przypadku wystąpienia jakichkolwiek objawów po szczepieniu)
    • 14 dni od szczepienia SARS Cov2 (wektorowe, rekombinowane/innych), WZW typu A, WZW typu B, Hib (Hexacima, Infanrix Hexa, Procomvax)
    • 28 dni BCG (tylko do 15 r.ż.), cholera, dur brzuszny, grypa (Fluenz Tetra), odra (Rimevax, Attenuvax, Rouvax), ospa wietrzna, Polio nOPV, świnka (M – measles, M – mumps, R – rubella, Mumpsvax), zakażenie wirusem denga, żółta gorączka
    • 2 miesiące odra (złożona szczepionka zawierająca szczepionkę przeciw różyczce), różyczka, świnka (złożona szczepionka zawierająca szczepionkę przeciw różyczce), zakażenie rotawirusem,
    • 3 miesiące tężec, antytoksyna
  • pobyt w krajach, w których istnieje możliwość zakażenie wirusem Zachodniego Nilu – 28 dni. Po powrocie z krajów, w których istnieje możliwość zakażenia malarią – 12 miesięcy
  • ciąża 6 miesięcy po porodzie/zakończeniu ciąży
  • Malaria: Osoby, które w dowolnym okresie życia nieprzerwanie przez co najmniej 6 miesięcy zamieszkiwały na terenach endemicznego występowania malarii, 3 lata po dniu powrotu z ostatniego pobytu na terenie endemicznym lub 4 miesiące po dniu powrotu z ostatniego pobytu na terenie endemicznym, jeżeli wyniki badania testem immunoenzymatycznym są negatywne i osoby te wykazywały i nie wykazują objawów; jeżeli wynik testu immunoenzymatycznego jest pozytywny – dyskwalifikacja na 3 lata, po tym czasie pobranie krwi jest możliwe, jeżeli wynik badania będzie negatywny
  • Malaria: Osoby, które przebyły malarię na czas występowania objawów i leczenia oraz do uzyskania negatywnych wyników badań immunologicznych (wykonanych nie wcześniej niż 4 miesiące po ustąpieniu objawów/zakończeniu leczenia). Jeżeli wyniki badań są powtarzalnie reaktywne – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie kolejne badanie; jeżeli nie przeprowadzono badań w kierunku malarii – dyskwalifikacja do czasu ich wykonania i uzyskania wyniku negatywnego.
  • Malaria: Osoby powracające z terenów endemicznego występowania malarii bez objawów choroby 6 m-cy od dnia opuszczenia terenów endemicznego występowania malarii. Okres ten może być skrócony do 4 m-cy, jeżeli badania w kierunku malarii przeprowadzone metodami immunologicznymi dają wyniki negatywne. Jeżeli wyniki badań są powtarzalnie reaktywne – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie kolejne badanie; jeżeli nie przeprowadzono badań w kierunku malarii – dyskwalifikacja do czasu ich wykonania i uzyskania wyniku negatywnego
  • Osoby, u których w czasie pobytu na obszarach endemicznego występowania malarii lub w ciągu 6 m-cy  po powrocie występowała gorączka o niejasnym pochodzeniu na czas występowania objawów i leczenia oraz do uzyskania negatywnych wyników badań immunol. (wykonanych nie wcześniej niż 4 m-ce po ustąpieniu objawów/zakończeniu leczenia); jeżeli badania dają wynik powtarzalnie reaktywny – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie kolejne badanie; jeżeli nie przeprowadzono badań w kierunku malarii – dyskwalifikacja do czasu ich wykonania i uzyskania wyniku negatywnego, w przypadku wyniku dodatniego – dyskwalifikacja na 3 lata, następnie kolejne badanie
  • Wirus Zachodniego Nilu (WNV), wirus dengi i Chikungunya 28 dni od chwili opuszczenia terenu, gdzie występują przypadki przeniesienia w/w wirusów na ludzi, chyba że badania metodami biologii molekularnej dały wyniki ujemne;
    w przypadku zakażenia w/w wirusami –120 dni od dnia wyleczenia

Zasady kwalifikacji dawców

  • kandydat na dawcę lub dawca krwi/ jej składników jest zobowiązany znać język polski w stopniu umożliwiającym wypełnienie kwestionariusza dawcy krwi, przeprowadzenie badania kwalifikacyjnego i wywiadu medycznego bez udziału osób trzecich; ponadto jego dane, jeżeli są dostępne, powinny znajdować się w rejestrze PESEL
  • dawca kwalifikowany jest przez lekarza lub pielęgniarkę/pielęgniarza do oddania krwi, osocza, zabiegów aferezy, autotransfuzji, sztucznych łez na podstawie oceny informacji zawartych w wypełnionym kwestionariuszu dla dawców krwi, wywiadu kwalifikacyjnego, badania przedmiotowego uwzględniającego wyniki pomocniczych badań diagnostycznych
  • dawca w obecności osoby kwalifikującej w kwestionariuszu wyraża pisemną zgodę na określony zabieg
  • dawca w każdej chwili może wycofać zgodę na oddanie krwi oraz po oddaniu krwi może poinformować, że jego krew nie nadaje się do przetoczenia
  • kwalifikacja dawcy pozwala wykryć szereg nieprawidłowości, w których oddawanie krwi jest przeciwskazaniem
  • warunkiem zakwalifikowania dawcy do oddania krwi jest dobry stan zdrowia oraz wnikliwa ocena stanu zdrowia
  • w przypadku chorób współistniejących, przy których nie ma przeciwwskazań do oddawania krwi i jej składników, osoba dokonująca kwalifikacji może zwrócić się z prośbą o przedstawienie opinii od lekarza specjalisty czy oddawanie krwi, w tym wielokrotne, nie wpłynie negatywnie na stan zdrowia dawcy krwi
  • kwalifikacja dawcy obejmuje wywiad medyczny, badanie przedmiotowe oraz ocenę wyników badań diagnostycznych

• Wywiad medyczny
W przeprowadzonym wywiadzie medycznym uwzględnia się wiek, choroby współistniejące, szczególne czynności zawodowe lub hobby
• Badanie przedmiotowe
Osoba kwalifikująca przeprowadza skrócone badanie przedmiotowe i zwraca uwagę na: wygląd ogólny (czy dana osoba jest pod wpływem alkoholu, narkotyków bądź pobudzona psychicznie) , ciężar ciała, temperaturę ciała, tętno, ciśnienie tętnicze, zmiany skórne
o przed każdą donacją należy oznaczyć stężenie hemoglobiny
o przed zabiegiem aferezy oznacza się stężenie hemoglobiny, liczby krwinek płytkowych, liczby białych krwinek
o przy regularnych donacjach raz do roku wykonuje się badania morfologii z krwi żylnej
o przy regularnym oddawaniu osocza dodatkowo oznacza się dodatkowo raz w roku stężenie białka całkowitego i skład procentowy białek lub wskaźnik albuminowo – globulinowy

Co powinniśmy jeść a czego unikać przed oddaniem krwi
Produkty polecane co najmniej 2 dni poprzedzające oddanie krwi:
pieczywo, chuda wędlina, ser biały chudy, dżem, miód, warzywa, jogurt, drób, wołowina, ryby.
Unikamy: Fast foodów, tłustego mięsa, śmietany, majonezu, tłustego mleka, tłustych wędlin, pasztetów, ciastek z kremem, jajek, orzechów alkoholu.
W dniu oddania krwi
Spożyć lekki posiłek (np. pieczywo, chudą wędlinę, ser biały chudy, dżem, miód, warzywa, jogurt);
Ograniczyć palenie papierosów (2 godziny przed oddaniem krwi nie powinno się palić);
Przed oddaniem krwi wskazane jest wypić minimum 0,5 l płynów (woda mineralna, sok);
Nie pić alkoholu, również w dniu poprzedzającym
Spożywanie zbyt tłustych posiłków przed oddaniem krwi może być powodem niezakwalifikowania krwi do celów leczniczych.

Procedura oddania krwi – krok po kroku

Proces oddania krwi został tak opracowany, by w sposób szybki a zarazem bezpieczny dla dawcy pobrać krew. Sprzęt do poboru krwi jest jednorazowy a miejsce, wkłucia jest odkażane. Pracownicy RCKiK, którzy towarzyszą podczas całej procedury kwalifikowania oraz pobierania krwi dbają, aby pobór krwi odbył się sprawnie a zarazem bezpieczne i abyśmy mogli podzielić się swoją krwią w miłej i przyjaznej atmosferze..

.Rejestracja: Po przybyciu do punktu poboru krwi wypełniamy kwestionariusz
(koniecznie musimy przedstawić aktualny dokument tożsamości ze zdjęciem, numerem
PESEL ).

. Pracownia analiz lekarskich lub stanowisko do badania poziomu hemoglobiny: badanie
poziomu hemoglobiny przy użyciu wyłącznie sprzętu jednorazowego, odczyt w ciągu 3 minut.
W zależności od rodzaju donacji (osocze, płytki krwi) może być tez pobrana próbka krwi na dokładniejsze badania morfologiczne, niezbędne do kwalifikacji. Odczyt wyników badań w takiej sytuacji trwa trochę dłużej.

Gabinet lekarski:

  • skrócone badanie lekarskie
  • wywiad lekarski (m.in. wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości)
  • kwalifikacja do oddania krwi (krew pełna, osocze lub płytki krwi) 005

Uzupełnienie płynów w organizmie: w dniu poprzedzającym oddanie krwi zwiększyć ilość wypijanych płynów, najlepiej wody mineralnej, co najmniej 1,5 l. Od momentu zakwalifikowania do poboru krwi, uzupełniamy płyny w organizmie. Dawca otrzymuje wodę mineralną do spożycia. W dniu oddania prosimy spożyć lekkie śniadanie!

Stanowisko do oddawania krwi: oddanie 450 ml krwi do jednorazowego pojemnika plastikowego z płynem konserwującym
w czasie od 5 do 8 minut. Można też oddać (po wcześniejszym uzyskaniu kwalifikacji) osocze lub płytki krwi metodą aferezy.
W takim przypadku donacja trwa około 30-60 minut.

Krótka regeneracja sił. Po oddaniu krwi, dawca przez moment pozostaje na miejscu celem regeneracji sił. Każdy dawca opuszczając punkt poboru krwi otrzymuje posiłek regeneracyjny o wartości kalorycznej 4.500 kcal. – 8 tabliczek czekolady..

Na prośbę Dawcy wystawiane jest:

  • zaświadczenie usprawiedliwiające nieobecność w pracy, uczelni, szkole
  • wypłacany jest zwrot kosztów poniesionych na przejazd do najbliższego Punktu Krwiodawstwa
  • kopia wyników badań
  • Droga dawcy:
  • 1. Szatnia – pozostawienie okrycia wierzchniego, dużych toreb.
  • 2. Rejestracja – przedstawienie aktualnego dokumentu tożsamości oraz adres do korespondencji i numer kontaktowy telefonu, wypełnić kwestionariusz
  • 3. Pracownia Analiz Lekarskich – po zarejestrowaniu zostanie pobrana próbka krwi do badań w celu oznaczenia poziomu hemoglobiny. Po zarejestrowaniu się na osocze lub płytki krwi pobierana jest próbka krwi na dokładniejsze badania morfologiczne, niezbędne do kwalifikacji.
  • 4. Gabinet lekarski – skrócone badanie lekarskie, wywiad lekarski (wyjaśnienie ewentualnych wątpliwości), kwalifikacja do oddania krwi.
  • 5. Dział Dawców i Pobierania – oczekiwanie na wezwanie w systemie kolejkowym, po wezwaniu staranne umycie zgięć łokciowych obu rąk, po oddaniu krwi lub jej składników wskazany jest 15 minutowy odpoczynek, a następnie należy udać się do rejestracji po odbiór ekwiwalentu.
  • Na prośbę Dawcy wystawiane jest:
  • Zaświadczenie do pracy/ na uczelnię / do szkoły
  • Wypłacenie zwrotu kosztów za przejazd
  • Legitymacja HDK
  • Kopia wyników badań
    • DROGI DAWCO!
    • W DNIU POPRZEDZAJĄCYM ODDANIE KRWI LUB JEJ SKŁADNIKÓW NALEŻY PAMIĘTAĆ O PICIU ZWIĘKSZONEJ ILOŚCI PŁYNÓW/WODY ORAZ ZADBAĆ O NISKOTŁUSZCZOWĄ DIETĘ, W DNIU ODDANIA SPOŻYĆ LEKKIE ŚNIADANIE. 😊

RCKiK informuje , że nie udziela telefonicznie informacji o wynikach badań laboratoryjnych krwiodawców . Wyniki wydawane na życzenie krwiodawcy można odebrać osobiście lub wydawane są upoważnionej osobie od poniedziałku do piątku w siedzibie RCKiK w Olsztynie lub po wcześniejszym uzgodnieniu terminu w wybranym Terenowym Oddziale .
Wzór pisemnego upoważnienia- poniżej:

Upoważnienie do odbioru wyników badań dla krwiodawców

Dawcy krwi:
1) kobiecie, która oddała w dowolnym okresie co najmniej 5 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników,
2) mężczyźnie, który oddał w dowolnym okresie co najmniej 6 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników
– przysługuje tytuł „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi III stopnia” i brązowa odznaka honorowa „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi III stopnia”.

Dawcy krwi:
1) kobiecie, która oddała w dowolnym okresie co najmniej 10 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników,
2) mężczyźnie, który oddał w dowolnym okresie co najmniej 12 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników
– przysługuje tytuł „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi II stopnia” i srebrna odznaka honorowa „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi II stopnia”.

Dawcy krwi:
1) kobiecie, która oddała w dowolnym okresie co najmniej 15 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników,
2) mężczyźnie, który oddał w dowolnym okresie co najmniej 18 litrów krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników
– przysługuje tytuł „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi I stopnia” i złota odznaka honorowa „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi I stopnia”.

Procedura nadania odznaki ZHDK

pobierasz zaświadczenie o ilości oddanej krwi i jej składników z Regionalnego Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa (RCKiK) lub jego terenowego oddziału,

zanosisz je do najbliższego oddziału okręgowego lub rejonowego Polskiego Czerwonego Krzyża.

• Zasłużonemu Honorowemu Dawcy Krwi, który oddał co najmniej 20 litrów krwi
lub odpowiadającą tej objętości ilość jej składników, mogą być nadawane
ordery i odznaczenia oraz odznaka „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla
Zdrowia Narodu
• Odznakę „Honorowy Dawca Krwi – Zasłużony dla Zdrowia Narodu” nadaje minister
właściwy do spraw zdrowia na wniosek:
1) kierownika jednostki organizacyjnej publicznej służby krwi, w której
dawca krwi oddał krew lub jej składniki o objętości uprawniającej do nadania
odznaki;
2) organów ogólnopolskich stowarzyszeń honorowych dawców krwi.
• Osoba składająca wniosek o nadanie odznaki wypełnia:
1) dane dawcy krwi:
a) imię i nazwisko,
b) numer PESEL, a w przypadku osób, które nie mają nadanego numeru PESEL –
serię, numer oraz rodzaj dokumentu stwierdzającego tożsamość,
c) adres miejsca zamieszkania i adres do korespondencji;
2) informację o objętości pobranej od dawcy krwi lub równoważnej ilości jej
składników.

Wzór Wniosku

(miejscowość i data)

Formularz zgłoszeniowy o ilości oddanej krwi

Dane niezbędne do wydania zaświadczenia o ilości oddanej krwi na podstawie karty krwiodawcy

Nazwisko i Imię

Data urodzenia

PESEL

Adres zamieszkania

Numer telefonu

Miejsce oddawania krwi

Lata, w których oddawana była krew

Krew oddawana była honorowo czy odpłatnie

Grupa Krwi

podpis

I. Zwolnienie od pracy, nauki w dniu , w którym oddaje krew. W przypadku dyskwalifikacji dawcy przysługuje usprawiedliwienie na czas okresowego badania lekarskiego na zasadach określonych w odrębnych przepisach;

II. W przypadku ogłoszenia stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii honorowemu dawcy krwi, który oddał krew lub jej składniki, w tym osocze po chorobie COVID-19, przysługuje wymiar zwolnienia z pracy w dniu, w którym oddał krew lub jej składniki, oraz w dniu następnym.
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15.05.1996r. w sprawie sposobu usprawiedliwiania nieobecności w pracy oraz udzielania pracownikom zwolnień od pracy /Dz. U. Nr 60 poz. 281 ze zm. oraz Ustawa z dnia 22 sierpnia 1997 r. o publicznej służbie krwi (Dz. U. z 2020 r. poz.1777 art. 9a.1)

III. Posiłek regeneracyjny po oddaniu krwi lub jej składników o wartości kalorycznej 4.500 kalorii (tj.: 9 czekolad)
Podstawa prawna: Rozporządzenie Ministra Zdrowia i Opieki Społecznej z dnia 26.11.2004r. w sprawie wartości kalorycznej posiłku regeneracyjnego przysługującego dawcy /Dz. U. Nr 261, poz. 2602/

IV. Ulga podatkowa z tytułu darowizn przekazanych na cele krwiodawstwa
Podatnik, który w roku podatkowym oddał honorowo krew, ma prawo skorzystać ze specjalnej ulgi dla honorowych krwiodawców.
Odliczenie dokonuje się od dochodu (przychodu). Wysokość ulgi zależy od ilości oddanej krwi. Wysokość ulgi obliczamy mnożąc ilość faktycznie oddanej honorowo krwi (lub osocza) przez przyjęty dla tej ulgi przelicznik, w postaci obowiązującego ekwiwalentu pieniężnego za 1litr pobranej krwi, tj. przez 130zł.
Odliczenie z tego tytułu nie może przekroczyć kwoty stanowiącej 6% dochodu (w przypadku „ryczałtowców” 6% przychodu), wykazanego w zeznaniu.
Informujemy, że stosowne zaświadczenia są wydawane Honorowym Dawcom na życzenie od dnia 1 stycznia, po zakończeniu roku rozliczeniowego
Podstawa prawna: Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych z dnia 26.07.1991r. /Dz. U. Nr 51 z 2010 r., poz. 307 z późn. zm./

V. Zwrot kosztów dojazdu do najbliższego punktu poboru krwi
Koszty zwracane są w przypadku dojazdu do miejsca poboru autobusem lub pociągiem – za okazaniem biletu.

VI. Karta identyfikacyjna grupy krwi
Każdy dawca, który dwukrotnie oddał krew, ma możliwość otrzymania bezpłatnie karty grupy krwi. W przypadku oddania jednorazowego, utraty lub zniszczenia, koszt karty wynosi – 12.00 zł

VII. Każdy krwiodawca może uzyskać bezpłatnie wyniki swoich badań laboratoryjnych
grupę krwi,
morfologię,
badania wirusologiczne

VIII. Odznaczenia PCK
Tytuł „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi” III, II , I stopnia przysługuje każdemu honorowemu dawcy krwi, który w dowolnym okresie czasu oddał odpowiednią ilość krwi lub odpowiadającą tej objętości ilość innych jej składników.
Aby otrzymać odznaczenie należy pobrać z Rejestracji zaświadczenie potwierdzające oddanie odpowiedniej ilości krwi lub jej składników a następnie udać się do Oddziału PCK Plac Konsulatu Polskiego 1, 10-532 Olsztyn.
Tytuł „Zasłużony Honorowy Dawca Krwi” upoważnia:
osoby ubezpieczone do otrzymania bezpłatnych leków umieszczonych w wykazie leków podstawowych i uzupełniających do wysokości limitu oraz leków, które zasłużony dawca może stosować w związku z oddawaniem krwi (wg listy ogłaszanej przez Ministra Zdrowia)
do korzystania ze świadczeń ZOZ i aptek poza kolejnością
Przejazdy na terenie miasta Olsztyn https://www.zdzit.olsztyn.eu/pl/transport-publiczny/ulgi-i-przywileje/rodzaje-ulg

MAPA ENDEMICZNEGO WYSTĘPOWANIA MALARII

RCKiK w Olsztynie informuje, że od dnia 23 maja 2022r rusza kolejna edycja programu lojalnościowego „Każda kropla jest cenna”.

Celem programu jest zachęcenie obecnych i potencjalnych Krwiodawców do promowania postaw i zachowań pozytywnych społecznie. Program jest kontynuacją podjętych w ramach poprzedniej edycji programu polityki zdrowotnej pn. „Zapewnienie samowystarczalności Rzeczypospolitej Polskiej w krew i jej składniki”
działań.
Program „Każda kropla jest cenna” prowadzony w kolejnych latach będzie odbywał się według nowego, zmienionego regulaminu.